Endometrioza

Endometrioza jest zagadkową chorobą hormonalno-immunologiczną atakującą dziewczynki oraz kobiety w wieku rozrodczym. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa „endometrium” oznaczającego  śluzówkę – tkankę, która wyściela jamę macicy. Przy endometriozie komórki tej tkanki narastają poza macicą w różnych częściach jamy brzusznej, w efekcie powstają tzw. „narośla”, „guzy” i „wszczepy”, które mogą powodować ból, niepłodność oraz inne dolegliwości. Zmiany endometriotyczne stwierdzane są u około 10% w wieku rozrodczym i u 50% niepłodnych pacjentek.

M

Jak wykryć endometriozę?

Diagnostyka endometriozy nie jest prosta ze względu na złożoność jej występowania i objawów.

Postęp w zakresie  metod obrazowania jamy brzusznej w tym miednicy mniejszej  tj. USG (szczególnie przezpochwowe) i rezonans magnetyczny (MR) znacznie poprawiły nieinwazyjną diagnostykę. Natomiast złotym standardem w rozpoznawaniu endometriozy jest laparoskopia.

 

Laparoskopia jest  zabiegiem chirurgicznym wykonywanym przy całkowitym znieczuleniu, w czasie którego jama brzuszna zostaje wypełniona dwutlenkiem węgla, by umożliwić lepszą widoczność  narządów, po czym poprzez niewielkie nacięcie skóry brzucha zostaje wprowadzony laparoskop – rurka ze światłem. Laparoskopia umożliwia:

  • wizualizację zmian oraz ich wycięcie,
  • pobranie próbek tkankowych do badania histopatologicznego,
  • umiejscowienie choroby i jej zaawansowanie co pozwala podjąć lepsze, długoterminowe decyzje o leczeniu i ciąży,
  • sprawdzenie drożności jajowodów.

Endometrioza – objawy

Tak jak tkanka wyścielająca macicę, „narosty” śluzówki poza macicą reagują na hormony wydzielane w czasie cyklu miesiączkowego. Pod ich wpływem, każdego miesiąca, narasta nowa śluzówka, która złuszczając się powoduje krwawienie. Jednakże, w przeciwieństwie do śluzówki macicy, pozamaciczne tkanki endometrium nie są wydalane z organizmu, czego konsekwencją jest wewnętrzne krwawienie do jamy brzusznej lub jej narządów, rozkład krwi i tkanki złuszczonej z narostu, stan zapalny okolicznych narządów i tworzenie tkanki bliznowej i zrosty.

 

Jednymi z najczęściej obserwowanych objawów są:

 

  • bardzo bolesne i/lub obfite miesiączki,
  • nieregularne cykle,
  • bolesne stosunki płciowe, ból po współżyciu,
  • ból przy owulacji,
  • ból w krzyżu (w obrębie okolicy krzyżowej kręgosłupa),
  • bóle brzucha, biegunki lub zaparcia,
  • wzdęcia, nudności, wymioty,
  • bóle pęcherza moczowego, problemy z oddawaniem moczu,
  • niepłodność.

Dlaczego endometrioza utrudnia zajście w ciąże?

Niepłodność dotyka 30-40%  kobiet z endometriozą i jest powszechnym rezultatem pogłębiania się choroby. W zależności od lokalizacji ognisk i stopnia zaawansowana choroby, endometrioza może powodować trudności z zajściem w ciążę, ponieważ może:

  • wpływać negatywnie na jakość komórek jajowych,
  • powodować niedrożność jajowodów,
  • wpływać negatywnie na rezerwę jajnikową,
  • utrudniać implantację zarodka,
  • powodować zmianę stosunków anatomicznych w miednicy mniejszej,
  • z przyczyn bólowych, może skutkować zmniejszeniem częstotliwości lub brakiem stosunków płciowych.

 

Właściwa diagnostyka oraz odpowiednie leczenie endometriozy to punkt wyjścia do usunięcia trudności z zajściem w ciążę.

Leczenie endometriozy

Leczenie dzieli się na:

  • farmakologiczne: obejmuje terapię hormonalną oraz leczenie objawowe, najczęściej stosowane preparaty hormonalne to: pigułki antykoncepcyjne, progestageny, pochodne testosteronu oraz analogi i antagoniści hormonu uwalniającego gonadotropiny (GnRH). Nieswoiste leczenie to leki zwalczające ból, czyli niesterydowe leki przeciwzapalne.
  • chirurgiczne: które dzieli się na zachowawcze i radykalne w zależności od oczekiwań pacjentki.

Endometrioza a zajście w ciążę – co możemy zrobić?

Leczenie w przypadku niepłodności związanej z endometriozą jest indywidualne, uzależnione od stopnia jej zaawansowania, wieku kobiety, rezerwy jajnikowej, stanu jajowodów oraz parametrów nasienia.  Endometrioza rzadko przekreśla całkowicie szansę na ciążę a wielu parom, mimo endometriozy, udaje się zajść w ciążę naturalnie. Trzeba zaznaczyć, że im dłużej i bardziej jest zaawansowana choroba, tym  szanse zajścia pacjentki w ciąże w sposób naturalny są mniejsze. Endometrioza powoduje:

  • zaburzenia funkcji jajników tj. brak owulacji,
  • zespół niepękniętego pęcherzyka jajnikowego (LUF),
  • zaburzenia dojrzewania oocytów,
  • zaburzenie drożności i funkcji jajowodów,
  • zwiększone niszczenia plemników w wyniku reakcji zapalnej,
  • zwiększone wydzielanie interleukin, które może zaburzać proces zagnieżdżania zarodków.

 

 

W  cięższych przypadkach (szczególnie przy endometriozie 3 i 4 stopnia) oraz przy długotrwałym leczeniu zalecane jest zapłodnienie pozaustrojowe – IVF, ale warunkiem jest zakwalifikowanie kobiety we właściwym czasie. Odsetki ciąż uzyskanych metodą IVF wśród kobiet z endometriozą nie różnią się od wyników u kobiet z niepłodnością  wywołaną czynnikiem jajowodowym, ale zależą od liczby pobranych komórek jajowych i wieku pacjentki. Uzyskane zarodki z dobrym potencjałem rozwojowym można zamrozić i przygotować transfer odroczony. W stymulacji  kontrolowanej owulacji w ramach programu IVF u pacjentek z endometriozą  można stosować wszystkie protokoły.

Adenomioza

Adenomioza jest odrębną i specyficzną jednostkę chorobową, będącą pochodną endometriozy, Polega na infiltracji mięśniówki macicy przez błonę śluzową macicy. Schorzenie to stanowi problem w prokreacji, polegający na nawracających niepowodzeniach implantacji zarodków również w metodyce in vitro. Główne dolegliwości to:

  • nadmierne krwawienia miesiączkowe,
  • nieprawidłowe krwawienie maciczne,
  • dolegliwości bólowe związane ze współżyciem czy fazą cyklu miesiączkowego,
  • brak potomstwa.

Podstawowym narzędziem diagnostycznym jest USG przezpochwowe. W rozpoznaniu i terapii tego schorzenia macicy kluczową rolę odgrywają techniki endoskopowe (histeroskopia i laparoskopia). W leczeniu stosuje się leczenie zachowawcze – hormonoterapię lub zabiegowe w zależności od oczekiwań pacjentki.

Masz pytania dotyczące zabiegu?

Zadzwoń lub umów się na konsultację +48 604749740